Doświadczenie bycia „w przepływie”: jak ludzie osiągają ten stan w mózgu?

Grasz w bardzo intensywną grę wideo i jesteś tak skupiony na przejściu do kolejnego poziomu, że nie wiesz, co dzieje się wokół ciebie. Nie masz poczucia upływającego czasu. Czujesz się świetnie. Jesteś „w strefie”. Doświadczasz przepływu.

 

Biegniesz w maratonie i jesteś tak skoncentrowany na mecie, że prawie nie odczuwasz bólu ani zmęczenia, dopóki nie skończysz. Doświadczasz przepływu.      

„Przepływ jest stanem szczytowej przyjemności, który pojawia się, kiedy robisz coś trudnego i w czym jesteś bardzo dobry”, wytłumaczył Richard Huskey, adiunkt komunikacji i kognitywistyki na Uniwersytecie Kalifornijskim w Davis oraz autor nowej pracy na temat przepływu.

Mówi się, że przepływ jest dobry dla naszego dobrego samopoczucia — istnieją dowody na to, że może on zapobiegać depresji, powstrzymywać przed wypaleniem i sprawić, że jesteśmy bardziej wytrzymali. Szukamy go, ale nie rozumiemy, jak mózg umożliwia przepływ, powiedział Huskey.      

 

 

Przyglądając się przepływowi w korzystaniu z mediów

Starając się zobaczyć, co robi mózg podczas przepływu, Huskey przeprowadził badanie nad tym, jak ludzie doświadczają przepływu podczas grania w grę wideo. W pracy, która została opublikowana w Journals of Communication w tym miesiącu, ponad 140 uczestników grało w grę wideo. Niektórzy z nich wzięli udział w eksperymencie podczas grania w grę i sami raportowali swoje przeżycia. Inni poddawali się również obrazowaniu mózgu, aby badacze mogli obserwować, jak funkcjonował ich mózg podczas przepływu.

Przepływ ma miejsce, jak twierdzi Huskey, gdy działania są na tyle angażujące, aby w pełni kogoś za sobą pociągać do punktu, że jest ledwo rozproszony, ale nie tak trudne, że czynność staje się frustrująca.

Podobnie, gra wideo zaprojektowana dla dziecka, prawdopodobnie nie utrzyma dorosłego w przepływie. Musi istnieć równowaga, wyjaśnił. Kiedy jest równowaga osoba ta doznaje wewnętrznej nagrody. Rzeczy takie, jak przejście do następnego poziomu czy zdobywanie punktów mają znaczenie, ale stają się drugorzędne. Po prostu granie w grę i zaznanie przepływu jest nagrodą samo w sobie.

Przepływ wymaga wysokiego poziomu uwagi. Aby to zmierzyć, badacze rozpraszali graczy w różnych momentach wraz z sondą –  czerwonego koła, któremu towarzyszył dźwięk – pojawiającą się na ekranie w jednym z czterech kątów gry. Uczestnicy proszeni byli o jak najszybszą reakcję na sondę.

Poprzednie badania wykazały, że gdy ludzie skupiają się na jednym zadaniu, wolnej reagują na takie sygnały. Zatem, jeśli przepływ wymaga wysokiego poziomu skupionej uwagi, wtedy ludzie powinni reagować najwolniej, gdy trudność gry i umiejętności gracza są zrównoważone. To jest dokładnie to, co naukowcy odkryli, i  może wyjaśnić,  dlaczego ludzie są w stanie skupić się na zadaniach w czasie przepływu, ignorując rozproszenia.

 

Jak mózg przetwarza przepływ

Bardzo niewiele regionów w mózgu jest odpowiedzialnych za tylko za jeden proces poznawczy. W mózgu nie istnieje region „przepływu”.  Zamiast tego, przepływ wynika z sieciowych interakcji między wieloma regionami mózgu. Gdy kilka sfer mózgu jest gęsto połączonych ze sobą, lecz słabo z innymi, nazywa się to „modułowa” konfiguracja sieciowa.

 

Co ważne, modułowa organizacja sieci jest efektywna energetycznie. Badania wykazują, że podczas wykonywania złożonych zadań, konfiguracja ta często ulega rekonfiguracji, łącząc różne sfery mózgowe w nową modułową organizację. Ta rekonfiguracja nazywana jest „elastycznością” i uważa się, że pomaga ludziom adaptować się do trudnych zadań.

„W naszym badaniu wykazaliśmy, że przepływ związany jest z elastyczną i modularną topologią sieci mózgowej, co może stanowić wyjaśnienie, dlaczego przepływ jest jednocześnie postrzegany jako wysoce kontrolowany i niewymagający wysiłku, nawet jeśli zadanie jest bardzo trudne” – powiedział Huskey. Innymi słowy, mózg w przepływie jest bardzo wydajny.

„Wyobraź sobie, że rano szukasz swoich kluczy” – dodał Huskey. „Jeśli nie wiesz, gdzie one są, będziesz musiał odwiedzić każdy pokój w domu i włączyć każde światło. Będzie to wymagało dużo energii. Natomiast jeśli pamiętasz, gdzie są twoje klucze, nawet jeśli każdego dnia zostawisz je w innym pokoju, skutecznie przejdziesz do poprawnego pokoju i zaświecisz tylko potrzebne światło. Pod wieloma względami, podobne jest to do mózgu podczas przepływu – tylko niezbędne struktury mózgu są połączone w sieć  w sposób energetycznie wydajny”.

W przeprowadzonych eksperymentach badacze wykazali, że równowaga między trudnością gry a indywidualną umiejętnością skutkuje w wysokim samoistnym przepływem, wysokim poziomem zmotywowanej uwagi oraz elastyczną i modularną topologią sieci mózgowej.

 

 

Obserwacja ludzkiego przepływu

Spośród 140 osób badanych na dwóch uniwersytetach, 35 było obserwowanych w funkcjonalnym rezonansie, gdzie trzymali kontrolery do gry, pudełko z przyciskami i piłkę do gry blisko ciała, podczas gdy maszyna do rezonansu działała. Pozostałe osoby siedziały przy biurku i obsługiwały grę komputerową za pomocą standardowego komputera stacjonarnego.

W przepływie ludzie rozpoznają żądania, zadania i kontynuują bez wymagania nadmiernych ilości energii, powiedział Huskey. Przepływ mógłby zatem złagodzić stres związany z konkurencyjnymi wymaganiami w naszym życiu, takimi jak stres związany z pandemią, przytłaczające zadania w pracy, problem rodzinny lub wszystkie powyższe.

Potrzeba więcej badań poza środowiskiem laboratoryjnym. Jednak praca ta, opublikowana w Journal of Communication, jest dobrym początkiem w kierunku spojrzenia na to, jak ciało może być odporne, powiedział Huskey. Naukowcy powinni zbadać powiązanie miar dobrego samopoczucia z reakcjami neuronowymi.

To może poinformować naukowców na rozwój pewnych zabiegów, a nawet interwencji medialnych, aby poprawić przepływ u ludzi dla ich własnego samopoczucia, powiedział Huskey.

Autor: 
Autor: Ailsa Ross, UC Davis / Tłumacz: Kamila Kula

Dodaj komentarz

CAPTCHA
Przepisz kod z obrazka.
16 + 4 =
Rozwiąż proszę powyższe zadanie matematyczne i wprowadź wynik.