Jezioro pokryte śmieciami uwidacznia problem odpadów na Bałkanach

PRIBOJ, Serbia - Ciężarówki i maszyny budowlane stoją zaparkowane na tamie na rzece w południowo-zachodniej Serbii, ale nie do prac budowlanych. Zamiast tego, ogromne dźwigi są używane do usuwania ton śmieci stłoczonych u podnóża elektrowni.

Serbia i inne kraje bałkańskie są przytłoczone przez odpady komunalne, po dekadach zaniedbań i braku skutecznej polityki zarządzania odpadami w tych krajach aspirujących do przystąpienia do Unii Europejskiej.

Palące wysypiska śmieci są widoczne z dróg, plastikowe torby wiszą na drzewach, a wyspy odpadów spływają rzekami regionu. Problem pojawia się najczęściej zimą, kiedy wezbrane wody zalewają wysypiska, spychając śmieci w kierunku zapór wodnych.

Tak właśnie stało się w przypadku jeziora akumulacyjnego Potpeć w pobliżu elektrowni, po fali deszczowej i śnieżnej pogody w grudniu i na początku stycznia. Tafla jeziora pokryła się grubą warstwą odpadów, od plastików po zardzewiałe kawałki metalu, pnie drzew, a nawet podobno trumnę.

Śmieci zostały zmiecione w dół rzeki Lim, która zasila tamę Potpeć. Lim bierze swój początek w sąsiadującej Czarnogórze, przepływa przez kilka gmin i ich wysypisk śmieci zarówno w Czarnogórze, jak i w Serbii.

"Na podstawie ostatnich badań stwierdziliśmy, że w tych miastach, w pięciu gminach w Czarnogórze i trzech w Serbii, zbiera się około 45 000 ton odpadów (rocznie)" - powiedział Predrag Saponjic, kierownik systemu elektrowni wodnej na rzece Lim.

Patrząc na zaśmiecone jezioro dodał, że "nawet jeśli tylko ułamek tych odpadów trafia do rzeki Lim, otrzymujemy to."

Ekolodzy na Bałkanach ostrzegają, że ponieważ większość wysypisk śmieci nie jest odpowiednio zarządzana, do rzek wyciekają z nich toksyczne materiały, zagrażając ekosystemom i dzikim zwierzętom.

Również w Bośni i Hercegowinie odnotowano nagromadzenie śmieci, które zagraża tamie hydroelektrycznej na rzece Drinie, w pobliżu wschodniego miasta Wyszehrad. Lim jest jednym z dopływów Driny, co sprawia, że ich drogi wodne - i przepływ śmieci - są ze sobą ściśle powiązane.

Te dwie rzeki o szmaragdowym kolorze - Drina płynie wzdłuż granicy między Serbią a Bośnią - w lecie są ulubionymi miejscami dla poszukiwaczy przygód i osób uprawiających rafting, którzy cieszą się krętymi szlakami wodnymi i pozornie dziewiczą przyrodą.

Podczas gdy narody bałkańskie z trudem odbudowują się po serii wojen i kryzysów w latach 90-tych, kwestie ochrony środowiska często schodzą na dalszy plan w tych krajach, których gospodarki pozostają daleko w tyle za resztą Europy, a fundusze publiczne są narażone na powszechną korupcję.

Jugoslav Jovanovic, z serbskiej państwowej firmy Srbijavode, która odpowiada za system wodny kraju, uważa, że problem odpadów wynika z "naszego zaniedbania i braku troski". Wysypiska śmieci znajdują się zbyt blisko rzek i są przepełnione, a niezamykane przez lata, ostrzegł.

"Jeśli okaże się, że jesteśmy zmuszeni robić to rok po roku, to tak naprawdę nie jest to rozwiązanie" - powiedział o operacji usuwania śmieci. "Musimy znaleźć wspólny język i rozwiązać to poprzez połączenie sił".

Serbia, Czarnogóra oraz Bośnia i Hercegowina odbyły spotkania w tej sprawie, ale niewiele zostało zrobione. Kraje bałkańskie borykają się również z innymi kryzysami środowiskowymi, w tym z niebezpiecznym poziomem zanieczyszczenia powietrza w wielu miastach.

Eksperci przewidują, że oczyszczanie jeziora Potpeć potrwa kilka tygodni, w zależności od pogody. Jednak wszystkie śmieci z wody trafią ponownie na wysypisko w zachodniej Serbii.

Goran Rekovic, aktywista z pobliskiego miasta Priboj, powiedział, że zwiększanie świadomości społecznej na temat zanieczyszczeń jest kluczowym celem, wraz z "instytucjonalnymi i systematycznymi" rozwiązaniami. Są one potrzebne także, jeśli Serbia i inne kraje bałkańskie chcą zbliżyć się do członkostwa w UE.

"To nie jest obowiązek Unii Europejskiej. Nie powinniśmy robić tego za nich" - powiedział Rekovic. "Powodem, dla którego powinniśmy dbać o nasze środowisko, są nasze własne przyszłe pokolenia".

----

Jovana Geci Marko Drobnjakovic przyczynili się do relacji

Tłumaczyła Magdalena Nowicka

Autor: 
Darko Vojinovic
Źródło: 

apnews.com

Dodaj komentarz

CAPTCHA
Przepisz kod z obrazka.
5 + 6 =
Rozwiąż proszę powyższe zadanie matematyczne i wprowadź wynik.