Dlaczego wciąż dajemy się nabrać iluzjom optycznym?

Odpowiedź na to pytanie zdaje się być tajemnicą, która spędza sen z powiek naukowcom już 100 lat. Dlaczego dwa identycznie kształty wyglądają inaczej, gdy umieści się je na gradientowym tle?

Nasze postrzeganie odcieni (i kolorów) zmienia się w zależności od tła, na którym się znajdują. Jeśli jakiś kształt jest otoczony przez ciemniejsze barwy, postrzegamy go jako jaśniejszy niż rzeczywistości- proces ten znany jest pod nazwą kontrastu równoczesnego.

Artyści badali ten efekt od stuleci, lecz wciąż nie na wszystkie pytania udało się znaleźć odpowiedzi.

Niektórzy naukowcy uważają, że wizualne sztuczki są efektem przetwarzania ogromnej ilości informacji na wysokim poziomie: nasze mózgi dostarczają nam interpretacji tego, co wykrywają nasze oczy, uwzględniając warunki oświetleniowe i środowiskowe.

Natomiast najnowsze badania sugerują coś zgoła innego. Zebrana grupa 27 absolwentów szkół wyższych poddana została serii specjalnie zaprojektowanych testów wizualnych, w tym prezentacji, które w subtelny sposób różniły się od siebie.

Aby sprawdzić z czego wynika interpretacja tego, co widzimy, zespół naukowców przedstawił badanym sztuczkę optyczną widoczną poniżej:

[(Sinha et al, Vision Research, 2020)]

„Stworzyliśmy iluzję, w której pole o wyższej luminancji było postrzegane jako ciemniejsze i vice versa” jak opisali w swoim artykule.

Okazuje się, że to właśnie luminancja, mimo że nie zawsze jesteśmy tego świadomi, przyczynia się do tego, jak postrzegamy dany przedmiot.

Zespół odkrył, że nasz proces widzenia rozpoczyna się od oszacowania jasności, jeszcze zanim informacje z obu siatkówek zostaną przekazane do mózgu. Jest to umiejętność towarzysząca nam od pierwszego dnia życia.

Aby potwierdzić hipotezę wysnutą podczas pierwszych dwóch badań, to samo złudzenie optyczne pokazano grupie dziewięciorga dzieci w wieku od 8 do 17 lat, będących tuż po operacji zaćmy.

„Przewidywano, że jeśli umiejętność oceny jasności rzeczywiście jest mechanizmem wrodzonym, to dzieci, które operacyjnie odzyskały wzrok, tak jak osoby badane wcześniej, również powinny paść ofiarą iluzji - wyjaśniła neurobiolog Pawan Sinha.

Założenia te potwierdziły się. Zaledwie po upływie od 24 do 48 godzin po usunięciu bandaży chirurgicznych, dzieci także uległy złudzeniu optycznemu, co jasno wykazuje, że nasza percepcja nie zależy od naszych wcześniejszych doświadczeń.

Sinha dodaje, że wnioski płynące z wykonanych przez jej zespół obserwacji są spójne z wcześniej przeprowadzonymi badaniami dotyczącymi postrzegania jasności. Wciąż pozostaje jednak wiele aspektów związanych ze złudzeniami optycznymi, które nadal nie zostały wyjaśnione. Może to oznaczać, że proces widzenia jest na tyle skomplikowany, ze w kolejnych jego etapach zaangażowane są zupełnie inne partie mózgu.  

Autor: 
Laura Antkiewicz
Źródło: 

sciencealert.com

Dział: 

Dodaj komentarz

CAPTCHA
Przepisz kod z obrazka.
7 + 1 =
Rozwiąż proszę powyższe zadanie matematyczne i wprowadź wynik.