Marcin Luter, reformacja i słodycze – historia bożonarodzeniowej choinki

Bożonarodzeniowe ozdoby / Fot. Mateusz Rymiszewski

Choinka to nieodłączny element świąt Bożego Narodzenia. Wydawać by się mogło, że jako ozdoba jest czymś kojarzącym się wyłącznie ze współczesnością. Nic bardziej mylnego. Historia bożonarodzeniowego drzewka sięga bowiem XVI wieku, a nawet czasów przedchrześcijańskich.

Po raz pierwszy świąteczna choinka w naszym tego słowa rozumieniu pojawiła się w XVI wieku w Alzacji, choć historycy wskazują, że już wcześniej motyw drzewka iglastego występował w misteriach o Adamie i Ewie. Chodziło oczywiście o rajskie „drzewo poznania dobra i zła”, którego owoców pierwsza para ludzi miała nigdy nie skosztować. Choinka, jaką znamy, występowała też w tradycji pogańskiej jako wiecznie zielone drzewo życia. Podobieństwa możemy dostrzec chociażby w podłaźniczce, czyli czubku jodły, świerku lub sosnowej gałęzi wieszanej jako ozdoba pod sufitem w święta Bożego Narodzenia. Podobne zastosowanie miała jemioła, którą Polacy zaadaptowali od Anglików. Co się zaś tyczy pogaństwa, niegdyś nasi przodkowie dekorowali snop siana, którego zwali diduchem. Początkowo robili to na Szczodre Gody, dopiero później na Boże Narodzenie. Zwyczaj ten przetrwał na wschodzie, między innymi na Ukrainie.

Ciastka i orzechy zamiast bombek

W wielu kulturach drzewo iglaste uważane jest za symbol życia, odradzania się i płodności. Początkowo bożonarodzeniową choinkę strojono jabłkami oraz ozdobami z papieru, a samo drzewko mocowane było do sufitu i zwisało ku podłodze. Według tradycji w dzień Wigilii głowa rodziny udawała się do lasu, by ściąć i przynieść do domu choinkę. Wielkim orędownikiem tego zwyczaju był sam Marcin Luter, niemiecki reformator, twórca protestantyzmu.

Później kult bożonarodzeniowego drzewka zaadaptował kościół katolicki. Do Polski choinka trafiła na przełomie XVIII i XIX wieku za sprawą zaborców, niemieckich protestantów, wypierając nieco prasłowiańskie tradycje, które mieszały się z chrześcijańskimi obyczajami.

Z czasem, oprócz jabłek i papierowych ozdób, choinkę zaczęto przystrajać piernikami i orzechami, ale także skrawkami bibuły, słomą czy piórami. Ponadto w wieczór wigilijny na gałązkach zapalano świece lub tzw. zimne ognie.

Obecnie, w zależności od kraju i regionu, choinkę ubiera się nieco inaczej. Choć na niektórych bożonarodzeniowych drzewkach nadal można spotkać słodycze, to jednak te zostały wyparte przez szklane bądź plastykowe bombki. Z kolei bezpieczniejsze lampki elektryczne zastąpiły świece.

Według tradycji choinkę stroi się w dzień poprzedzający Boże Narodzenie, czyli w Wigilię. W Anglii oraz Stanach Zjednoczonych drzewko ubiera się wcześniej.

Na czubku choinki powinna być umieszczona Gwiazda Betlejemska, która wedle tradycji miała pomagać w powrotach do domu z dalekich stron. Jeśli chodzi o oświetlenie drzewka, to służyło ono ochronie domowników przed złymi mocami i urokami. Chrześcijanie uznawali światło za symbol Chrystusa, który rozjaśnia pogańską ciemność.

Autor: 
Mateusz Rymiszewski
Źródło: 

wikipedia.org/wiki/choinka

Komentarze

Wysłane przez MamaIgorka13 (niezweryfikowany) w
Nigdy nie zastanawiałam się skąd wzięła się choinka. Ostatnio mój synek zapytał mnie po co ta choinka i nie wiedziałam co mu poeiedzieć. Bardzo fajny i przyjemny tekst. Do tego spora dawka wiedzy. Pozdrawiam redakcje i życzymy z synusiem Wesołych Świąt!

Dodaj komentarz

CAPTCHA
Przepisz kod z obrazka.
5 + 13 =
Rozwiąż proszę powyższe zadanie matematyczne i wprowadź wynik.