Zdradliwe liczby

Liczby cieszą się sporym autorytetem. Ich wartość naukowa wydaje się bezstronna i absolutna. Jest tak do tego stopnia, że ich wpływ daje się odczuć we wszystkich nieomal dziedzinach życia. Ale operowanie nimi może nas zwieść na bezdroża, o czym przypominają, podpierając się historycznymi przykładami, autorzy książki „Twierdzenie hipokryty”.

W czasach pandemii w których codzienność upływa nam pod znakiem liczb, wykresów, przewidywań, wokół ilości zgonów lub zarażonych Covid-19, „Twierdzenie hipokryty” Antoine’a Houlou-Garcii i Thierry’ego Maugenesta przypomina o początkach wtargnięcia kryterium ilościowego do publicznej dyskusji i ukazuje tego główne wady.

Książka zaczyna się od wzmiankowania jednego z najsławniejszych matematyków, Pitagorasa, autora powszechnie znanego geometrycznego twierdzenia. Potrafił on sprytnie utwierdzić swój wpływ na uczniów, lekko oszukując tak, aby ujść w ich oczach za proroka.

Dalej autorzy wprowadzają na karty swej książki niekoniecznie znane ogółowi postaci z XVI., XVII. i XVIII. wieku, uznawane współcześnie za ojców zjawiska dominacji liczb. Jean Bodin, doradca Henryka III we Francji, bawił się w numerologa i rozpoczął pierwsze nowożytne spisy ludności, wzorzec przyszłych państwowych statystyk. Wiek później, Anglik William Petty broni roli arytmetyki w polityce i zlicza wszystko, co go otacza. François Quesnay w XVIII. wieku, Francuz jak Bodin, rzuca podwaliny pod obliczanie produktu krajowego brutto (PKB).

Wszystkie dziedziny dotknięte

Wszyscy ci ludzie przyczynili sie do budowy świata rządzonego przez liczby. Autorzy „Twierdzenia...” opisują tego przejawy w przeróżnych dziedzinach. Przede wszystkim w dziedzinie zdrowia i związanych z nim katastroficznych przewidywaniach, które nie zawsze się sprawdzają a o których, często słusznych,  założeniach nie zawsze się pamięta. W gospodarce, wraz z pojawieniem się PKB, wartości podważanej ze względu na to, że sprowadza wszystkie wymiary rozwoju ludzkiego do jednej płaszczyzny. W geopolityce, wraz z teorią gier, gałęzią matematyki, która naznaczyła swym piętnem okres zimnej wojny i doktrynę odstraszania. Czy nawet w polityce, gdzie Lewis Carroll, znany jako autor „Alicji w krainie czarów”, objawia nam się w roli matematyka opracowującego metodę mającą dostosować karty do głosowania do pożądanych rezultatów.

Niektóre przykłady to niemal klasyka gatunku. Tak jak opowieść o matematycznych błędach jednego z oskarżycieli Dreyfusa czy o zapuszczeniu się w mętne wody eugeniki zapoczątkowane przez statystyka Galtona i jego wykresy w kształcie dzwonów. Znane są również błędy lub pułapki dotyczące podawanych liczb bez wzmianki o marginesach niepewności, widełek czy procentu fałszywych wyników pozytywnych w rezultatach testu... Lub jeszcze gdy współzależność zbyt szybko odczytujemy jako związek przyczynowo-skutkowy.

Pewien ciekawy passus książki relatywizuje nośność często spotykanego wniosku mającego podważać sens nauki: John Ioannidis, profesor w Standford, twierdzi, że 50% wyników naukowych jest błędna! Równie chwytliwe co łatwe do wytłumaczenia. Wyjaśnienie nie jest jednak konieczne gdyż, jak twierdzą autorzy, ten wniosek jest wynikiem„zjadającego swój własny ogon” rozumowania.

Całość skrzącej się ironią takich dawniejszych lub świeższych przykładów książki zwraca swym czytelnikom uwagę na wszechobecność liczb w naszym codziennym życiu, wszechobecność budzącą fascynację i/lub wstręt. W konkluzji autorzy książki namawiają, by nie ufać bezgranicznie liczbom, które oskarżają o to, że „sprowadzając wszystko do wymiernych wartości, zabiły nasze sny”.

Autor: 
David Larousserie Tłum. Bazyli Chara

Komentarze

Wysłane przez Rrbjmt (niezweryfikowany) w
purchase sildenafil - <a href="https://bestusasild.com/">sildenafil 100mg uk</a> sildenafil pills 200mg

Wysłane przez Dxgwob (niezweryfikowany) w
order sildenafil 150mg for sale - <a href="https://bestusasild.com/">brand sildenafil 50mg</a> buy sildenafil sale

Wysłane przez Rbzivc (niezweryfikowany) w
prednisolone tablets - <a href="https://cialisxb.store/">oral cialis 40mg</a> buy cialis 10mg

Wysłane przez Diqtcu (niezweryfikowany) w
buy generic prednisolone 10mg - <a href="https://prednisolonex.store/">buy prednisolone 20mg pill</a> order cialis 10mg generic

Wysłane przez Kheyax (niezweryfikowany) w
augmentin uk - <a href="https://gaugmentin.store/">augmentin over the counter</a> cialis 10mg without prescription

Wysłane przez Bsbkji (niezweryfikowany) w
order augmentin 1000mg - <a href="https://tadalcialis.store/">tadalafil 5mg without prescription</a> cialis australia

Wysłane przez Tvycdj (niezweryfikowany) w
buy bactrim 960mg sale - <a href="https://xviagrpill.today/">order viagra online cheap</a> viagra 150mg oral

Wysłane przez Fdgxxy (niezweryfikowany) w
order bactrim pill - <a href="https://bactrimx.store/">order bactrim 480mg sale</a> order viagra 100mg sale

Wysłane przez Gzkddn (niezweryfikowany) w
order cephalexin 500mg - <a href="https://clindamycin.store/">cleocin 150mg oral</a> order erythromycin 500mg pills

Wysłane przez Jajuse (niezweryfikowany) w
cephalexin us - <a href="https://xerythromycin.store/">buy erythromycin 500mg online cheap</a> buy erythromycin pill

Wysłane przez Lzcmnh (niezweryfikowany) w
sildenafil cost - <a href="https://fildenax.store/">buy fildena 50mg pill</a> ivermectin stromectol

Wysłane przez Fnpfem (niezweryfikowany) w
order sildenafil 50mg online cheap - <a href="https://xnolvadex.quest/">nolvadex 10mg usa</a> cost of stromectol

Wysłane przez Ubxdkz (niezweryfikowany) w
rhinocort allergy nasal spray - <a href="https://xbudesonide.quest/">order rhinocort online cheap</a> buy disulfiram 250mg online

Wysłane przez Ghuioh (niezweryfikowany) w
buy rhinocort online cheap - <a href="https://xbudesonide.quest/">rhinocort oral</a> disulfiram uk

Wysłane przez Evrath (niezweryfikowany) w
ceftin 250mg tablet - <a href="https://cefuroximex.store/">cefuroxime brand</a> buy cialis pill

Wysłane przez Cmfyln (niezweryfikowany) w
order ceftin pill - <a href="https://cefuroximex.store/">ceftin order online</a> tadalafil over counter

Wysłane przez Reyrqa (niezweryfikowany) w
buy ampicillin pills - <a href="https://ampicillinc.store/">buy acillin generic</a> buy cialis tablets

Wysłane przez Qnfssl (niezweryfikowany) w
ampicillin drug - <a href="https://tadalafixpls.com/">cialis pills</a> buy tadalafil 20mg generic

Wysłane przez Gtotkn (niezweryfikowany) w
purchase amoxicillin generic - <a href="https://levitragn.store/">order levitra 10mg online</a> buy levitra pill

Wysłane przez Gmhjyy (niezweryfikowany) w
cheap amoxicillin for sale - <a href="https://zithromycinc.store/">buy generic azithromycin</a> levitra for sale

Wysłane przez Vionjh (niezweryfikowany) w
ivermectin 12 mg tablet - <a href="https://ivermectinx.store/">ivermectin 3 mg online</a> vardenafil 20mg tablet

Wysłane przez Xkrbbl (niezweryfikowany) w
ivermectin virus - <a href="https://stromectolg.store/">ivermectin 6mg pills</a> levitra 20mg uk

Wysłane przez Flwlos (niezweryfikowany) w
doxycycline online buy - <a href="https://clomidg.store/">clomiphene 100mg over the counter</a> buy tadalafil 5mg pills

Wysłane przez Ezzltt (niezweryfikowany) w
doxycycline order online - <a href="https://clomidg.store/">buy clomid 50mg without prescription</a> cost cialis 5mg

Wysłane przez Jqysqf (niezweryfikowany) w
sildenafil 50mg cost - <a href="https://rtadalafil.store/">tadalafil tablets</a> cialis 10mg cheap

Wysłane przez Jahory (niezweryfikowany) w
buy generic sildenafil 50mg - <a href="https://rtadalafil.com/">order tadalafil without prescription</a> cialis 20mg cost

Wysłane przez Yazqed (niezweryfikowany) w
provigil 200mg tablet - <a href="https://rbudesonide.com/">buy rhinocort without prescription</a> budesonide oral

Wysłane przez Lsliup (niezweryfikowany) w
order provigil without prescription - <a href="https://rbudesonide.com/">order rhinocort generic</a> budesonide cost

Wysłane przez Aycsxn (niezweryfikowany) w
isotretinoin 20mg oral - <a href="https://razithromycin.com/">buy azithromycin 500mg online</a> buy tetracycline 250mg without prescription

Wysłane przez Sxypjo (niezweryfikowany) w
clopidogrel 75mg us - <a href="https://twarfarin.com/">brand coumadin 2mg</a> reglan order

Wysłane przez Jmjecd (niezweryfikowany) w
buy plavix 75mg sale - <a href="https://rclopidogrel.com/">buy plavix 75mg generic</a> reglan 10mg pill

Wysłane przez Hyjtlu (niezweryfikowany) w
losartan 25mg tablet - <a href="https://esomeprazolen.com/">cost esomeprazole 40mg</a> buy generic promethazine 25mg

Wysłane przez Dskqdz (niezweryfikowany) w
order cozaar 50mg online - <a href="https://losartann.com/">buy generic cozaar 50mg</a> brand promethazine 25mg

Wysłane przez Odajpq (niezweryfikowany) w
buy levaquin 500mg - <a href="https://viagplls.com/">purchasing viagra on the internet</a> order cialis 5mg for sale

Wysłane przez Djclif (niezweryfikowany) w
order levofloxacin - <a href="https://dutasterider.com/">avodart brand</a> tadalafil 5mg cheap

Wysłane przez Ncrioq (niezweryfikowany) w
order cialis 10mg pills - <a href="https://celecoxibr.com/">celebrex 200mg pill</a> flomax usa

Wysłane przez Dqbsrs (niezweryfikowany) w
order cialis 20mg pill - <a href="https://celecoxibr.com/">buy generic celebrex 100mg</a> cost tamsulosin 0.2mg

Wysłane przez Rlospj (niezweryfikowany) w
generic zofran - <a href="https://spironolactoner.com/">buy spironolactone 100mg generic</a> valacyclovir us

Wysłane przez Jepvaw (niezweryfikowany) w
buy ondansetron 8mg online cheap - <a href="https://simvastatinr.com/">simvastatin 10mg usa</a> buy valtrex pill

Dodaj komentarz

CAPTCHA
Przepisz kod z obrazka.
8 + 11 =
Rozwiąż proszę powyższe zadanie matematyczne i wprowadź wynik.